รีเทนเนอร์
รีเทนเนอร์ มีกี่แบบ แล้วทำไมต้องใส่? เลือกแบบไหนถึงเหมาะกับคุณ
รีเทนเนอร์ เป็นอีกหนึ่งอุปกรณ์ที่คนจัดฟันทุกคนต้องใส่หลังถอดอุปกรณ์จัดฟันออกแล้ว เราจะมาหาคำตอบไปพร้อม ๆ กันว่าทำไมเราถึงต้องใส่ แล้วเราจะเลือกแบบไหนจึงจะเหมาะกับตัวเองมากที่สุด
หลังจากผ่านการจัดฟันมาอย่างยาวนาน ฟันของคุณก็เรียงตัวสวยงามเป็นระเบียบ พร้อมโชว์รอยยิ้มอย่างมั่นใจ แต่รู้หรือไม่ว่าการจัดฟันยังไม่จบเพียงแค่นั้น ยังมีขั้นตอนสำคัญที่ต้องทำอีกขั้นตอนหนึ่ง นั่นก็คือ การใส่รีเทนเนอร์ แต่ขั้นตอนนี้กลายเป็นสิ่งที่หลายคนมองข้าม หรือละเลยไป เพราะคิดว่าถอดอุปกรณ์จัดฟันออกก็จบแล้ว ไม่จำเป็นต้องใส่รีเทนเนอร์อีก วันนี้เราจึงอยากชวนทุกคนมาทำความเข้าใจความหมาย และความสำคัญของการใส่รีเทนเนอร์กัน
รีเทนเนอร์มีกี่แบบ
การเลือกใช้รีเทนเนอร์ชนิดใดขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ความรุนแรงของปัญหาฟัน พฤติกรรมของคนไข้ และความสะดวกสบายของคนไข้เอง การปรึกษาทันตแพทย์เป็นสิ่งสำคัญที่สุด ซึ่งรีเทนเนอร์มีหลายแบบ แต่โดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ คือ
รีเทนเนอร์แบบถอดได้
เป็นรีเทนเนอร์ที่สะดวกสบาย เพราะถอดมาทำความสะอาดได้ง่าย มีความสวยงามเพราะใสแทบมองไม่เห็น ราคาประหยัด แต่ก็เสี่ยงต่อการสูญหายได้ง่าย ต้องมีวินัยในการหยิบมาใส่สม่ำเสมอ และมีอายุงานจำกัด แบ่งประเภทย่อยออกเป็น 2 แบบ คือ
รีเทนเนอร์ใส
ทำจากพลาสติกลักษณะคล้ายกับแผ่นพลาสติกใสที่ใช้ในการจัดฟันแบบใส Invisalign มีความสะดวกสบายในการใส่และถอด สวมใส่ได้ตลอดเวลา เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการความสวยงาม แต่ไม่คงทนเท่าแบบลวด แตกได้ง่าย แต่ปัจจุบันมีการใช้วัสดุที่แข็งแรงมากขึ้่น เช่น วัสดุยี่ห้อ Zendura ที่เนื้อวัสดุคลุมฟันได้ค่อนข้างมาก ทำให้ฟันเคลื่อนขยับยาก แต่มีข้อจำกัด คือ ไม่ควรใส่นอนเพราะอาจทำให้แตกได้
รีเทนเนอร์แบบลวด
เป็นแบบดั้งเดิม ทำจากลวด และพลาสติก สามารถเลือกสีหุ้มลวดด้านหน้าได้ตามใจชอบ มีความแข็งแรงทนทาน ราคาไม่แพง รู้สึกสบายเวลาสวมใส่ สามารถใส่นอนได้โดยไม่แตก เพราะฟันไม่บดบนเนื้อรีเทนเนอร์ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการความแน่นหนา หรือผู้ที่นอนกัดฟัน แต่รีเทนเนอร์แบบลวดมีข้อเสีย คือ ไม่คลุมฟันทั้งหมด อาจทำให้ฟันขยับได้เล็กน้อย
รีเทนเนอร์แบบติดแน่น
เป็นแบบติดบนผิวฟัน เป็นลวดบาง ๆ ติดอยู่กับด้านในของฟัน ไม่สามารถถอดออกได้เอง ต้องให้ทันตแพทย์เป็นผู้ถอดออกให้ จึงมีความคงทนแข็งแรง ป้องกันฟันเคลื่อนได้ดีเพราะถูกยึดติดกับฟัน เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาฟันเคลื่อนที่มาก แต่รีเทนเนอร์แบบติดแน่นมีข้อจำกัด คือ ทำความสะอาดยาก เกิดคราบหินปูนได้ง่าย และมีราคาสูง
ตัวอย่างลายชิ้นงานรีเทนเนอร์
โดยทันแพทย์มากประสบกาณ์
ใช้วัสดุคุณภาพ
เดินทางสะดวก คลินิกตั้งอยู่เอกมัย 21
ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเลือกชนิดของรีเทนเนอร์
- คำแนะนำของทันตแพทย์ ซึ่งทันตแพทย์จะเป็นผู้ประเมินสภาพฟัน และความเหมาะสมของแต่ละบุคคลในการเลือกชนิดของรีเทนเนอร์
- ประเภทของการจัดฟัน การจัดฟันแต่ละประเภท จะมีการเลือกใช้รีเทนเนอร์ที่แตกต่างกันออกไป
- ความรุนแรงของปัญหาฟัน หากปัญหาฟันมีความซับซ้อน อาจต้องใช้รีเทนเนอร์ที่มีความแข็งแรงทนทานมากกว่า
- ไลฟ์สไตล์ หากมีพฤติกรรมการกัดหรือบดฟัน อาจต้องใช้รีเทนเนอร์ที่แข็งแรงกว่า
- ความสวยงาม หากต้องการรีเทนเนอร์ที่มองเห็นได้น้อย อาจเลือกแบบใส
- งบประมาณ ราคาของรีเทนเนอร์แต่ละชนิดจะแตกต่างกันออกไป
- ตำแหน่งของฟันที่เคลื่อนที่ หากฟันเคลื่อนที่ในบางตำแหน่ง อาจต้องใช้รีเทนเนอร์แบบเฉพาะเจาะจง
- พฤติกรรมของผู้ป่วย หากผู้ป่วยมีพฤติกรรมการกัดหรือบดฟัน อาจต้องใช้รีเทนเนอร์ที่แข็งแรงกว่า
ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นหากใส่รีเทนเนอร์ไม่ถูกวิธี
การใส่รีเทนเนอร์ไม่ถูกวิธีนั้นอาจส่งผลเสียต่อผลลัพธ์จากการจัดฟันและสุขภาพช่องปากได้หลายประการ ดังนี้
- ฟันเคลื่อนที่กลับสู่ตำแหน่งเดิม นี่คือปัญหาที่พบบ่อยที่สุด หากไม่ใส่รีเทนเนอร์ตามที่ทันตแพทย์แนะนำ ฟันจะค่อย ๆ เคลื่อนที่กลับไปสู่ตำแหน่งเดิมก่อนการจัดฟัน ทำให้เสียรูปร่างของฟัน และการสบกันของฟัน
- ฟันบิดเบี้ยว นอกจากจะเคลื่อนที่กลับไปยังตำแหน่งเดิมแล้ว ฟันยังอาจบิดเบี้ยวไปในทิศทางที่ไม่พึงประสงค์ได้อีกด้วย
- ฟันสบกันผิดปกติ การที่ฟันเคลื่อนที่ไปจากตำแหน่งเดิม จะทำให้การสบกันของฟันผิดปกติไป อาจทำให้เกิดปัญหาในการเคี้ยวอาหาร และการพูดได้
- เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุ หากใส่รีเทนเนอร์ไม่สะอาด หรือทานอาหารขณะใส่รีเทนเนอร์ อาจทำให้เกิดคราบแบคทีเรีย และเศษอาหารสะสม ทำให้เกิดฟันผุได้ง่ายขึ้น
- เกิดแผลในช่องปาก การใส่รีเทนเนอร์ที่ไม่พอดีตัว อาจทำให้เกิดแผลในช่องปากได้
- รีเทนเนอร์เสียหาย การใช้ฟันกัด หรือสัมผัสความร้อน อาจทำให้รีเทนเนอร์เสียรูป
- เกิดกลิ่นปาก หากทำความสะอาดรีเทนเนอร์ไม่สะอาดพอ อาจทำให้เกิดกลิ่นปากได้
สอบถาม ขอรายละเอียดเพิ่มเติม
ต้องใส่รีเทนเนอร์นานแค่ไหน?
ระยะเวลาในการใส่รีเทนเนอร์ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ความรุนแรงของการจัดฟัน อายุของผู้ป่วย และการตอบสนองต่อการรักษาของแต่ละบุคคล โดยทั่วไปแล้ว ทันตแพทย์จะแนะนำระยะเวลาในการใส่รีเทนเนอร์ดังนี้
- ช่วงแรก ใส่รีเทนเนอร์ตลอดเวลา ยกเว้นตอนทานอาหาร และแปรงฟัน
- ช่วงต่อมา ใส่รีเทนเนอร์เฉพาะตอนนอน
- ระยะยาว อาจต้องใส่รีเทนเนอร์ตลอดชีวิต หรือใส่เป็นบางครั้งขึ้นอยู่กับคำแนะนำของทันตแพทย์
ปัจจัยที่ส่งผลต่อระยะเวลาในการใส่รีเทนเนอร์
- ความรุนแรงของการจัดฟัน หากการจัดฟันมีความซับซ้อน อาจต้องใส่รีเทนเนอร์นานขึ้น
- อายุ เด็ก และวัยรุ่นอาจต้องใส่รีเทนเนอร์นานกว่าผู้ใหญ่ เนื่องจากกระดูกขากรรไกรยังมีการเจริญเติบโต
- การดูแลรักษา หากดูแลรักษารีเทนเนอร์อย่างถูกวิธี ก็อาจลดระยะเวลาในการใส่ได้
คำถามพบบ่อย
ต้องใส่รีเทนเนอร์ตลอดชีวิตหรือไม่
ไม่จำเป็น ในบางกรณี เมื่อฟันแข็งแรง และอยู่ในตำแหน่งที่มั่นคงแล้ว ทันตแพทย์อาจอนุญาตให้หยุดใส่รีเทนเนอร์ได้ แต่ต้องขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของทันตแพทย์ ซึ่งจะประเมิน และตัดสินใจว่าควรใส่รีเทนเนอร์ต่อไปอีกนานแค่ไหน
หากไม่ใส่รีเทนเนอร์ จะเกิดอะไรขึ้น
หากไม่ใส่รีเทนเนอร์ ฟันอาจค่อย ๆ เคลื่อนที่กลับไปสู่ตำแหน่งเดิม ทำให้เสียรูปร่าง และการสบกันของฟัน จนอาจทำให้ต้องเริ่มจัดฟันใหม่
การดูแลรักษารีเทนเนอร์
- ใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม และยาสีฟันขัดเบา ๆ ทั้งสองด้านของรีเทนเนอร์
- แช่รีเทนเนอร์ในน้ำยาทำความสะอาดที่ออกแบบมาสำหรับรีเทนเนอร์ หรือน้ำส้มสายชูเจือจางตามคำแนะนำของทันตแพทย์
- ใช้เม็ดฟู่สำหรับทำความสะอาดรีเทนเนอร์ โดยแช่ตามคำแนะนำบนฉลาก
- พยายามหลีกเลี่ยงน้ำร้อน หรือสารเคมีรุนแรง เช่น น้ำยาฟอกฟัน เพราะอาจทำให้รีเทนเนอร์ได้รับความเสียหายได้
- ไม่ควรทำความสะอาดแรง เพราะอาจทำให้รีเทนเนอร์เป็นรอยขีดข่วน หรือแตกหัก
- เก็บรีเทนเนอร์ใส่กล่องสะอาด ปิดฝาให้มิดชิดทุกครั้ง
