ปุ่มกระดูก คืออะไร เกิดตรงไหนได้บ้าง
ปุ่มกระดูก คือ ก้อนกระดูกหรือผิวกระดูกที่ค่อย ๆ เติบโตขึ้นอย่างช้า ๆ ใต้เหงือกภายในช่องปาก มีรูปร่างไม่ชัดเจน อาจงอกเป็นก้อนเดี่ยว หรือรวมตัวกันเป็นหลายก้อนก็ได้ โดยก้อนนี้สามารถเกิดขึ้นได้ทุกเพศทุกวัย แต่ส่วนใหญ่จะพบในผู้ใหญ่มากกว่าเด็ก ตำแหน่งของปุ่มกระดูกที่พบได้ในช่องปาก มักเป็นบริเวณกึ่งกลางเพดานปาก ด้านข้างของขากรรไกรล่าง และขากรรไกรบน หรือบริเวณสันเหงือกใกล้ลิ้น
สาเหตุของการเกิดปุ่มกระดูกอาจมาจากหลายปัจจัย อาทิ พันธุกรรม เชื้อชาติ หรือพฤติกรรมบางอย่างที่ส่งผลให้ร่างกายสร้างกระดูกผิดที่ ซึ่งตัวอย่างพฤติกรรมที่อาจกระตุ้นการงอกของปุ่มกระดูก มีดังต่อไปนี้
- การจัดฟัน อาจกระตุ้นให้ร่างกายสร้างกระดูกใหม่บริเวณขากรรไกร เสี่ยงต่อการเกิดปุ่มกระดูกงอกผิดที่
- แรงบดเคี้ยว คนที่บดเคี้ยวอาหารแรง ๆ ทำให้ฟันบดสึก และสั้นลง อาจเกิดเป็นสันปุ่มกระดูกภายหลังได้
- นอนกัดฟัน คนที่มีนิสัยนอนกัดฟันหรือเคี้ยวฟัน พบว่าสันเหงือกมักจะมีปุ่มกระดูกงอกขึ้นมา
โดยทันแพทย์มากประสบกาณ์
ใช้วัสดุคุณภาพ
เดินทางสะดวก คลินิกตั้งอยู่เอกมัย 21
วิธีตรวจสอบ
วิธีตรวจสอบว่าคุณมีปุ่มกระดูกในช่องปากหรือไม่ สามารถทำได้ด้วยตนเอง เพียงแค่ใช้ลิ้นลองไล่ไปทั่วบริเวณช่องปาก ตั้งแต่ขากรรไกรด้านบนลงมาด้านล่าง ตามแนวหลังฟัน และสันเหงือกด้านนอก หากพบว่ามีจุดใดนูนเป็นก้อนแข็งขึ้นมา นั่นก็คือปุ่มกระดูก หรืออาจส่องกระจก และใช้นิ้วลองจับดูว่ามีก้อนแข็งหรือไม่ก็ได้เช่นกัน
สอบถาม ขอรายละเอียดเพิ่มเติม
ใครที่ควรรักษาด้วยการตัดปุ่มกระดูก
- ผู้ที่มีเศษอาหารติดบ่อยครั้ง ยากต่อการทำความสะอาด ส่งผลให้เป็นแหล่งสะสมเชื้อแบคทีเรีย และเกิดโรคในช่องปากตามมา
- เนื้อเยื่อที่ปกคลุมบริเวณปุ่มกระดูกเกิดเป็นแผล หรือแผลเรื้อรังจากแรงกระแทก เช่น การแปรงฟัน หรือการเคี้ยวอาหาร
- ผู้ที่มีความจำเป็นต้องใส่เครื่องมือทางทันตกรรม เช่น จัดฟัน ใส่ฟันปลอม
- ผู้ที่มีปุ่มกระดูกขนาดใหญ่จนขวางการเคี้ยวอาหาร สร้างความลำบากในการใช้ชีวิตประจำวัน รวมไปถึงผู้ที่มีปุ่มกระดูกบริเวณสันเหงือกด้านหน้า ทำให้เสียความมั่นใจตอนยิ้ม
หากมีปุ่มกระดูกงอกในช่องปากแล้วไม่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน หรือมีขนาดเล็ก ก็ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดเอาออกแต่อย่างใด ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของทันตแพทย์
ขั้นตอนในการผ่าปุ่มกระดูก
การดูแลตัวเองหลังการตัดปุ่มกระดูก
- หลังการผ่าตัด ให้กัดผ้าก๊อซบริเวณที่เป็นแผล 1-2 ชั่วโมง ไม่บ้วนเลือดหรือน้ำลาย เพราะจะทำให้เลือดหยุดไหลช้า
- กินยาฆ่าเชื้อ และยาแก้ปวดตามที่ทันตแพทย์สั่ง โดยต้องรับประทานยาฆ่าเชื้อจนหมด เพื่อลดอาการดื้อยา
- กินอาหารอ่อนในช่วง 1 สัปดาห์แรก เพื่อลดอาการปวด และระคายเคืองในช่องปาก
- สามารถใช้ผ้าก๊อซชุบน้ำเกลือเช็ดเบา ๆ บริเวณแผล เพื่อกำจัดคราบอาหารออกได้
- หลีกเลี่ยงการดูดหรือเขี่ยแผล เพราะจะทำให้เลือดออกซ้ำ จนเกิดการติดเชื้อตามมาได้
- ในกรณีที่มีการใส่เครื่องมือชนิดถอดได้ในช่องปาก แนะนำให้เอาออกมาทำความสะอาดด้วยน้ำสบู่ และใส่กลับไปในช่องปากหลังจากทำความสะอาดเสร็จ
คำถามพบบ่อย
ปุ่มกระดูกอันตรายไหม
ส่วนมากปุ่มกระดูกไม่ทำให้รู้สึกเจ็บ ไม่เป็นอันตราย ไม่ใช่เนื้องอกหรือมะเร็ง แต่อย่างไรก็ตาม ปุ่มกระดูกอาจขัดขวางการเคี้ยวอาหาร เป็นแหล่งสะสมของเชื้อแบคทีเรีย หรือขวางการใส่เครื่องมือทันตกรรมบางชนิด ทันตแพทย์จะพิจารณาให้ผ่าตัดเอาปุ่มกระดูกออก แต่ถ้ามีขนาดเล็กก็ไม่จำเป็นต้องผ่า
ผ่าตัดปุ่มกระดูกใช้เวลานานแค่ไหน เจ็บไหม
การผ่าตัดปุ่มกระดูกถือเป็นการผ่าตัดเล็ก โดยทั่วไปจะใช้เวลาประมาณ 30-50 นาที ขึ้นอยู่กับสภาพ และตำแหน่งของปุ่มกระดูก ส่วนเรื่องความเจ็บก็อาจจะเจ็บใกล้เคียงกับการผ่าฟันคุด
ปุ่มกระดูกหายไปเองได้หรือไม่
ปุ่มกระดูกเป็นการเติบโตของผิวกระดูกในช่องปาก ปุ่มกระดูกจะไม่หายไปเอง แต่จะหยุดโตเมื่อถึงจุดหนึ่ง หากต้องการเอาออกแนะนำให้ปรึกษาทันตแพทย์